Bolące brodawki

Ból lub wrażliwość brodawek sutkowych jest jednym z problemów najczęściej wymienianych przez matki rozpoczynające karmienie piersią. Długotrwałe utrzymywanie się dolegliwości nie jest jednak normalne i wymaga dokładniejszego zbadania. Nieleczony ból brodawek może prowadzić do poważniejszych problemów, takich jak obrzęk piersi, zapalenie piersi lub konieczność przedwczesnego odstawienia dziecka od piersi. Dolegliwościom związanym z bólem brodawek może towarzyszyć także zakażenie.

Częste przyczyny bólu brodawek to:

  • nieprawidłowe ułożenie i przystawienie dziecka do piersi
  • duża intensywność ssania u niemowlęcia
  • odłączanie dziecka od piersi bez uprzedniego przerwania ssania
  • zmienność klimatu
  • wrażliwość skóry

Objawy bólu brodawek

Oznaką podrażnienia brodawek jest przede wszystkim ból pojawiający się wskutek ssania (podciśnienia) w pierwszych dniach po porodzie. Dodatkowe objawy to między innymi otarcia skóry, pękanie brodawek, powstawanie strupów oraz występowanie ciemnych bądź jasnych plamek na brodawkach. Brodawka i otoczka przejawiać mogą także oznaki zapalenia, takie jak ból, szczególnie podczas chwytania piersi przez niemowlę, zaczerwienienie, obrzęk oraz podwyższona temperatura.

Podczas infekcji bakteryjnej często pojawia się żółtawa wydzielina i zaczerwienienie brodawki.

Diagnoza bólu brodawek

Zalecana jest konsultacja ze specjalistą w dziedzinie laktacji. We właściwym zdiagnozowaniu problemu może pomóc analiza dotychczasowego karmienia, badanie piersi i brodawek matki oraz ust niemowlęcia, a także obserwacja przebiegu karmienia.

Metody postępowania

Sprawdzone metody, które w zależności od sytuacji stosować można jako uzupełnienie zaleceń konsultanta laktacyjnego, to między innymi:

  • Pomoc w ułożeniu i przystawieniu dziecka do piersi, zmiana pozycji do karmienia na taką, która pomoże złagodzić ból
  • Rozpoczynanie karmienia od zdrowej piersi (chyba że występuje także niedrożność kanalików lub zapalenie piersi)
  • Mycie rąk przed dotykaniem piersi w celu zminimalizowania liczby bakterii oraz używanie świeżej wkładki laktacyjnej przy każdym karmieniu.
  • Delikatne przerywanie ssania przez wsuwanie czystego palca w usta dziecka, zamiast bezpośredniego odłączania go od piersi
  • Unikanie preparatów do stosowania miejscowego – nie są one potrzebne, jeżeli skóra nie jest uszkodzona
  • Jeżeli dojdzie do uszkodzenia lub pękania brodawek
    • częstsze mycie
    • nakładanie ciepłego, wilgotnego kompresu przed rozpoczęciem karmienia piersią, aby namoczyć i zmiękczyć strup
    • aplikowanie lanoliny oczyszczonej, aby utworzyć wilgotne środowisko przyspieszające gojenie brodawek Zmywanie nałożonego preparatu przed rozpoczęciem karmienia nie jest konieczne. W przypadku wystąpienia podrażnień lub dyskomfortu należy przerwać stosowanie produktu
  • Dopilnowanie, aby lejki były właściwie dobrane i prawidłowo ułożone podczas odciągania
  • Unikanie ciasnych lub uciskających ubrań, takich jak biustonosze z fiszbinami, aby zminimalizować nacisk w okolicach piersi
  • Chłodzenie piersi i brodawek za pomocą zimnych kompresów, które pomogą złagodzić ból i stany zapalne
  • Przyjmowanie środków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, takich jak ibuprofen uważane jest za bezpieczne dla kobiet karmiących piersią i może dodatkowo złagodzić ból przed karmieniem
  • Odciąganie tymczasowe przez 24 godziny w przypadku zbyt intensywnego bólu przy karmieniu piersią, stopniowe wprowadzanie karmienia w miarę ustępowania dolegliwości
  • Stosowanie lejków w celu złagodzenia bólu
  • Jeżeli nadwrażliwość brodawek nie ustępuje lub gojenie następuje powoli, konieczne może być wykonanie posiewu w celu zdiagnozowania możliwej infekcji.
  • Jeżeli doszło do infekcji, należy zwrócić szczególną uwagę na utrzymanie odpowiedniej higieny. Zaleca się na przykład dokładne mycie brodawek wodą z mydłem o obojętnym pH lub roztworem soli fizjologicznej.
Abstrakty opracowań
Nipple pain during breastfeeding with or without visible trauma

Nipple pain is a major cause of early weaning. The causes of nipple pain are diverse, and most treatments involve experience-based assessment. There is little ...

McClellan HL, Hepworth AR, Garbin CP, Rowan MK, Deacon J, Hartmann PE, Geddes DT (2012)

J Hum Lact. 28(4):511-21
Breastfeeding frequency, milk volume, and duration in mother-infant dyads with persistent nipple pain

Nipple pain and insufficient milk supply are major causes of early weaning. We have found that persistent nipple pain was associated with strong infant sucking ...

McClellan HL, Hepworth AR, Kent JC, Garbin CP, Williams TM, Hartmann PE, Geddes DT (2012)

Breastfeed Med. 7:275-81
Źródła

Amir, L.H. ABM Clinical Protocol #4: Mastitis, Revised March 2014. Breastfeed Med 9, 239–243 (2014).

Jacobs, A. et al. S3-Guidelines for the Treatment of Inflammatory Breast Disease during the Lactation Period: AWMF Guidelines, Registry No. 015/071 (short version) AWMF Leitlinien-Register Nr. 015/071 (Kurzfassung). Geburtshilfe Frauenheilkd. 73, 1202–1208 (2013).

American Academy of Pediatrics and The American College of Obstetricians and Gynecologists. Breastfeeding handbook for physicians (2006).

Lawrence, R.A. & Lawrence, R.M. Breastfeeding: a guide for the medical profession (Elsevier Mosby, Maryland Heights, MO, 2011).

McClellan, H.L. et al. Infants of mothers with persistent nipple pain exert strong sucking vacuums. Paediatica 97, 1205–1209 (2008).

McClellan, H.L. et al. Breastfeeding frequency, milk volume, and duration in mother-infant dyads with persistent nipple pain. Breastfeed Med 7, 275-281 (2012).

McClellan, H.L. et al. Nipple pain during breastfeeding with or without visible trauma. J Hum Lact 28, 511-521 (2012).

Hale, T.W.,& Rowe H.E., Medications and mothers' Milk 2014 (Hale Publishing, Plano, 2014).