Jak sprostać 5 wyzwaniom związanym z karmieniem piersią po pierwszym miesiącu

Wskazówki eksperta dotyczące radzenia sobie z najpowszechniejszymi trudnościami, które mogą występować po pierwszym miesiącu

Breastfeeding problems after one month
Medela expert Cathy Garbin
Cathy Garbin, child health nurse, midwife and lactation consultant:
Przez siedem lat Cathy obejmowała stanowisko asystenta naukowego w renomowanej instytucji Hartmann Human Lactation Research Group, jednocześnie zapewniając wsparcie matkom karmiącym w warunkach domowych i szpitalnych. Będąc mamą dwójki dzieci, nadal współpracuje ona z rodzinami, przeprowadza szkolenia dla personelu medycznego i występuje na międzynarodowych konferencjach.

Teraz kiedy Ty i niemowlę nabraliście już wprawy oraz wiecie, co robić, wszelkie trudności w karmieniu piersią mogą wydawać się odległym wspomnieniem. Wciąż jednak może czekać na Was kilka niespodzianek. Oto moje porady na temat tego, jak radzić sobie z potencjalnymi problemami z karmieniem piersią.

Wyzwanie 1: Czeka mnie rozłąka z dzieckiem

Okazje towarzyskie, podróże lub konieczność leczenia mogą sprawić, że będziesz musiała na krótki czas rozstać się z karmionym piersią niemowlakiem.

Rozwiązania

  • Odciągnij pokarm, który opiekun poda dziecku pod Twoją nieobecność. Po rozwinięciu laktacji możesz odciągać pokarm, a następnie przechowywać go w lodówce lub zamrażarce. Ustal w harmonogramie dnia najlepszą porę na odciąganie – według niektórych mam najwydajniej jest robić to rano, gdy dziecko przespało dłuższy czas. U innych najlepiej sprawdza się zaś odciąganie 60 minut po karmieniu piersią, jednak pamiętaj, że każda kobieta jest inna. Nie bądź rozczarowana ilością mleka, jaką początkowo uzyskasz – najprawdopodobniej będziesz musiała odciągać dwu- lub trzykrotnie, aby zgromadzić wystarczający pokarm na jedno karmienie. Podobnie jak w sytuacji karmienia przy piersi, Twoje ciało wymaga czasu, aby nauczyć się wydajnego odciągania.
  • Noś przy sobie laktator, kiedy omija Cię sesja karmienia piersią. Jeśli wychodzisz na dłużej niż kilka godzin, musisz w tym czasie usunąć pokarm z piersi, nawet jeżeli zostawiłaś w domu zapas dla dziecka. Odciągaj z taką samą częstotliwością, z jaką karmisz niemowlę, aby utrzymać laktację i uniknąć uczucia dyskomfortu. Pamiętaj, aby robić to regularnie – nie czekaj, aż piersi staną się zbyt pełne 1. Większość elektrycznych laktatorów działa także na baterie, dzięki czemu nie musisz martwić się o dostęp do gniazdka.

Wyzwanie 2: Jak karmić piersią po powrocie do pracy?

Jeśli zdecydujesz się na powrót do pracy, okresy rozłąki z dzieckiem najprawdopodobniej będą dłuższe i częstsze, dlatego odpowiednie zarządzanie karmieniem i odciąganiem stanie się jeszcze ważniejsze. Przed powrotem do pracy możesz przygotować zapas pokarmu, a następnie regularnie odciągać mleko w miejscu pracy, aby utrzymać laktację, uniknąć dyskomfortu i przygotować pokarm dla dziecka na kolejny dzień. W wielu firmach znajdują się specjalnie wydzielone pomieszczenia dla odciągających matek, a współczesne laktatory są wydajne i niezawodne. Jeżeli Twoje godziny pracy są regularne lub pracujesz na niepełny etat, nadal możesz karmić dziecko piersią przed pracą i po niej, a także w nocy.

Rozwiązania

  • Odciągaj z taką samą częstotliwością, z jaką karmisz dziecko. Pomoże Ci to utrzymać odpowiedni poziom laktacji, a także uniknąć dyskomfortu i zmniejszyć ryzyko zablokowanych kanalików, zapalenia sutka oraz obrzęku piersi 1.
  • Spróbuj odciągać z obu piersi jednocześnie. Dzięki temu nie tylko skrócisz czas całej procedury o połowę, lecz także uzyskasz średnio o 18% więcej mleka niż przy odciąganiu naprzemiennym. Pokarm będzie miał też wyższą zawartość tłuszczu i kalorii 2.
  • Przygotuj zestaw zawierający laktator, torebki do przechowywania mleka oraz − jeżeli chcesz − biustonosz do odciągania pokarmu bez użycia rąk. Będziesz także potrzebować torebki chłodzącej, umożliwiającej transport odciągniętego mleka.
  • Znaj swoje prawa. W wielu krajach przepisy zapewniają pracującym mamom prawo do bezpiecznego odciągania i przechowywania pokarmu w pracy. Przed powrotem do obowiązków zawodowych porozmawiaj z pracodawcą o możliwościach odciągania w Twoim miejscu zatrudnienia.

Wyzwanie 3: Wydaje mi się, że dziecko ssie pierś tylko dla uspokojenia

Czasami możesz odnieść wrażenie, że niemowlę wykorzystuje pierś w charakterze smoczka, a nie źródła pożywienia. Pamiętaj jednak: poza funkcją odżywczą, karmienie piersią ma też za zadanie uspokoić Twoje dziecko. Tak zwane „ssanie nieodżywcze” (czyli takie, podczas którego pokarm nie jest pobierany z piersi) pomaga niemowlakowi uspokoić się i zrelaksować. Nagły wzrost częstotliwości lub długości sesji karmienia może także być objawem zbyt niskiej laktacji – jeżeli jednak dziecko przybiera na wadze i zużywa odpowiednią liczbę pieluszek na dzień, najprawdopodobniej nie masz z tym problemu.

Rozwiązanie

  • Bądź cierpliwa. Twoje dziecko pragnie czuć się bezpiecznie, zapewnij mu więc wsparcie, którego potrzebuje. Okres ssania piersi dla uspokojenia zazwyczaj nie trwa długo, jednak daje dziecku poczucie bezpieczeństwa i Twojej miłości – to najlepsze, co możesz dla niego zrobić.

Wyzwanie 4: Chcę przestawić się z częściowego karmienia piersią na karmienie wyłącznie piersią

Twój pokarm niesie ze sobą tak wiele korzyści dla Was obojga, że z pewnością warto spróbować. Jeżeli jednak dotąd nie karmiłaś często przy piersi, poziom Twojej laktacji może być niski. Jeśli przez kilka tygodni karmiłaś piersią jedynie częściowo, możesz zastosować metody zwiększania produkcji pokarmu – porozmawiaj z konsultantem laktacyjnym lub specjalistą od karmienia piersią, który przeprowadzi Cię przez ten proces. Jego przebieg jest kwestią indywidualną i zależy od wielu czynników. Nie zniechęcaj się jednak – każda kropla mleka, którą zapewniasz dziecku, jest bezcenna.

Rozwiązania 1,3

  • Postaraj się zwiększyć poziom laktacji. Zachęcaj dziecko do częstego karmienia przy piersi; im więcej pobieranego pokarmu, tym więcej go produkujesz. Jak wyjaśniliśmy już wcześniej, możesz także wspomagać się odciąganiem – zwłaszcza jednoczesne odciąganie z obu piersi skutecznie zwiększy Twoją laktację.
  • Często przytulaj dziecko do skóry. Podobnie jak po porodzie, także i teraz bliski kontakt ze skórą dziecka uwalnia przepływ oksytocyny, która z kolei wyzwala u Ciebie laktację. Hormon ten ma też działanie uspokajające i relaksujące, zarówno dla Ciebie, jak i dla niemowlęcia.
  • Stopniowo wycofuj mieszankę mleczną. Oprzyj się pokusie nagłego wyłączenia mieszanki z diety dziecka. Jeżeli jak dotąd uzupełniałaś nią każde karmienie, na początek zredukuj tę częstotliwość do co drugiej sesji – w międzyczasie Twoja laktacja zacznie wzrastać. Podczas fazy przejściowej uważnie monitoruj zużycie pieluszek i przyrost masy u niemowlaka. Być może na początku dziecko domagać się będzie częstszego karmienia, co jest zupełnie normalnym zjawiskiem.
  • Porozmawiaj z konsultantem laktacyjnym lub specjalistą od karmienia piersią. Ekspert przeprowadzi Cię przez ten proces i utwierdzi w przekonaniu, że zapewniasz dziecku wszystko, czego potrzebuje.

Wyzwanie 5: Moje dziecko przestało interesować się karmieniem przy piersi

Czy Twoje dziecko wcześniej z entuzjazmem chwytało pierś, a teraz odrzuca ją bez wyraźnego powodu? To tak zwany „strajk laktacyjny”. Być może na podstawie tego zachowania dojdziesz do wniosku, że niemowlę jest gotowe na pokarmy stałe lub Twoje mleko już go nie syci, jednak jest to mało prawdopodobne. Bardziej prawdopodobne są inne przyczyny: rozwijający się wzrok dziecka może powodować rozproszenie przez bodźce z otaczającego je świata. Możliwe jest także, że maluch wystraszył się czegoś podczas karmienia, nie umie przystosować się do zmian, ma zatkany nosek lub dziąsła obolałe od ząbkowania. To, co postrzegasz jako brak zainteresowania, może także być oznaką większej wprawy dziecka w pobieraniu pokarmu – czas karmienia ulega wówczas skróceniu.

Rozwiązania

  • Bądź cierpliwa. Sytuacja ta może potrwać kilka dni, jednak większość „strajków” jest chwilowa. W międzyczasie podawaj dziecku odciągnięty pokarm, aby zapewnić mu potrzebne odżywienie.
  • Przenieś karmienie do zacisznego miejsca pozbawionego czynników rozpraszających. Karmienie przebiegnie sprawniej, kiedy dziecko będzie skupione i zrelaksowane.
  • Przeanalizuj pozycję, w której karmisz. Jeżeli dziecko jest ułożone niewygodnie lub nie może poruszać głową (a tym samym oddychać) podczas karmienia, najprawdopodobniej odrzuci pierś.
  • Podtrzymuj odpowiedni poziom laktacji, odciągając pokarm. Odciągnięte mleko możesz podawać dziecku za pomocą smoczka Medela Calma.
  • Nie włączaj do diety mieszanki mlecznej ani nie decyduj się na zbyt wczesne podawanie pokarmów stałych. Uzupełnianie karmienia mieszanką może spowodować u Ciebie spadek laktacji, co dodatkowo utrudni sytuację. Dopóki Twoje dziecko regularnie otrzymuje odciągnięty pokarm, rozwija się prawidłowo i zużywa oczekiwaną liczbę pieluszek, postaraj się nie martwić. Jeżeli niemowlę nie skończyło jeszcze sześciu miesięcy, nie podawaj mu pokarmów stałych, ponieważ jego wrażliwy układ trawienny nie będzie w stanie sobie z nimi poradzić.
  • Nigdy nie przymuszaj dziecka do karmienia przy piersi. Zamiast tego zrelaksuj się wspólnie z niemowlęciem, często przytulając je do skóry i oferując mu pierś – zaczekaj, aż samo spróbuje ją chwycić. Także oksytocyna uwalniająca się na skutek Waszej bliskości pozytywnie wpłynie na Twoją laktację 4.

Dowiedz się więcej: Karmienie piersią: czego spodziewać się po pierwszym miesiącu

Źródła

1 Kent JC et al. Principles for maintaining or increasing breast milk production. J Obstet, Gynecol, & Neonatal Nurs. 2012;41(1):114-121.

2 Prime DK et al. Simultaneous breast expression in breastfeeding women is more efficacious than sequential breast expression. Breast Med. 2012;7(6):442-447.

3 Amir L. Breastfeeding managing ‘supply’ difficulties. Aust fam physician. 2006;35(9):686.

4 Moberg KU, Prime DK. Oxytocin effects in mothers and infants during breastfeeding. Infant. 2013;9(6):201-206.