Jak przystawiać dziecko do karmienia − 6 prostych kroków

Aby ściągnąć wystarczającą ilość mleka, dziecko musi umieć prawidłowo chwycić pierś. Często nie jest to takie łatwe. Oto porady eksperta na temat prawidłowego przystawiania do piersi

Good breastfeeding latch
Medela expert Sioned Hilton
Sioned Hilton, health visitor, neonatal nurse and lactation consultant:
Sioned, mama trójki dzieci, już od 30 lat wspiera rodziny z niemowlętami i małymi dziećmi. Poza pracą z matkami karmiącymi lub odciągającymi pokarm – zarówno w warunkach szpitalnych, jak i domowych – pisze artykuły do magazynów, bierze udział w konferencjach oraz prowadzi warsztaty dla personelu medycznego.

Choć karmienie piersią to najbardziej naturalna metoda karmienia dziecka, jego opanowanie może wymagać sporo czasu i praktyki. Właściwe zrozumienie odpowiedniego sposobu przystawiania do piersi (zwanego także chwytaniem piersi) może znacznie pomóc w ustabilizowaniu karmienia.

W pierwszych dniach i tygodniach po porodzie warto korzystać z wszelkiej dostępnej pomocy. Poproś eksperta – najlepiej kompetentną położną, wykwalifikowanego konsultanta laktacyjnego lub specjalistę od karmienia piersią – o sprawdzenie, czy prawidłowo przystawiasz dziecko do piersi. Nabranie właściwych nawyków na samym początku pozwoli Ci uniknąć późniejszych problemów.

Nieprawidłowe przystawienie do piersi to nie tylko źródło frustracji i stresu dla dziecka − może być także przyczyną bolesnych brodawek. Ponadto utrudnia ono dziecku skuteczne opróżnianie piersi, co przekłada się na słaby przyrost masy, spadek poziomu laktacji oraz zwiększone ryzyko zablokowanych kanalików mlecznych i zapalenia sutka.

Ekspert zbada także dziecko pod kątem ankyloglosji lub innych zaburzeń mogących utrudniać chwytanie piersi.

Sophie, mama jedynaka z Wielkiej Brytanii, mówi: „Zdecydowanie zachęcam do skontrolowania sposobu przystawienia pod okiem specjalisty przed opuszczeniem szpitala. Ja dopiero piątego dnia dowiedziałam się, że moje dziecko nieprawidłowo chwyta pierś. Córka ssała jedynie końcówkę brodawki, przez co nie pobierała wystarczającej ilości pokarmu i wywoływała u mnie ból”.

Camilla, mama jedynaka z Australii, także przekonała się o skuteczności porad dotyczących chwytania piersi: „W ciągu pierwszych dwóch dni w szpitalu prosiłam każdą napotkaną położną o wskazówki na temat przystawiania” − mówi. „Większość z nich udzieliła mi innych porad lub pokazała różne techniki, dzięki czemu mogłam wybrać najlepsze rozwiązanie dla mnie i dla dziecka”.

Jeżeli nie masz możliwości od razu skonsultować się z położną, konsultantem laktacyjnym lub specjalistą od karmienia piersią albo jeżeli Twoje dziecko nagle przestaje właściwie chwytać pierś, przeczytaj poniższy opis procesu przystawiania, który podzieliliśmy na sześć prostych kroków.

Jak przystawić dziecko do karmienia

1: Przeanalizuj pozycję, w której karmisz

Zanim rozpoczniesz − niezależnie od tego, którą pozycję do karmienia wybierzesz − upewnij się, że główka, szyja i kręgosłup niemowlęcia znajdują się w jednej linii i nie są przekrzywione. Bródka dziecka powinna być skierowana do góry, nie opuszczona na klatkę piersiową. Tobie też musi być wygodnie; możesz ułożyć poduszki, aby podeprzeć plecy, ramiona lub niemowlę.1

2: Zachęć dziecko do otwarcia buzi

Trzymaj dziecko blisko ciała, tak aby Twoja brodawka znajdowała się na tym samym poziomie co jego nosek. Delikatnie dotknij brodawką górnej wargi niemowlęcia, zachęcając je do szerokiego otwarcia buzi. Im szerzej dziecko otworzy usta, tym łatwiej będzie mu prawidłowo chwycić pierś.1

3: Przysuń dziecko do piersi    

Kiedy dziecko otwarło już buzię i wystawiło język poza dolne dziąsło, przysuń je do piersi, kierując brodawkę w stronę jego podniebienia. Bródka dziecka powinna być pierwszą częścią jego ciała, które zetknie się z Twoją piersią. Niemowlę powinno objąć ustami dużą część otoczki brodawki, tak aby jego dolna warga i szczęka przykrywały przede wszystkim jej dolną część.1 Jeżeli część otoczki nie znajdzie się w jego buzi, nie martw się − może to zależeć od wielkości otoczki i rozmiaru ust dziecka. Niektórym mamom pomaga także ukształtowanie piersi dłonią przy jednoczesnym przystawianiu dziecka drugą ręką. Poeksperymentuj i sprawdź, co zadziała u Ciebie.  

4: Podczas przystawiania trzymaj dziecko blisko siebie

Pamiętaj: kształt piersi i ułożenie brodawek różnią się u każdej mamy, dlatego nie zawsze możliwe jest „podręcznikowe” przystawienie. Kiedy tylko to możliwe, trzymaj dziecko blisko siebie, tak aby jego bródka stykała się z Twoją piersią. Noski noworodków skierowane są w górę, co umożliwia im oddychanie przy piersi oraz łatwą koordynację rytmu ssania i oddychania.1,2

5: Obserwuj i nasłuchuj

W czasie karmienia Twoja brodawka przylega do podniebienia niemowlęcia, podtrzymywana od spodu przez jego język. Przystawienie nie powinno być niekomfortowe − powinno raczej wywoływać uczucie lekkiego naprężenia. Obserwuj swoje dziecko. Na początku będzie ono ssać krótkim, szybkim rytmem, aby wyzwolić przepływ mleka (odruch wypływu). Kiedy pokarm zacznie płynąć, niemowlę zwolni i zacznie robić przerwy, które mogą oznaczać połykanie mleka − to dobry znak! Jego szczęka powinna się ruszać; możesz także usłyszeć odgłosy ssania i połykania. Wszystkie te objawy są prawidłowe, jednak równie ważne jest kontrolowanie liczby zużywanych pieluszek oraz prawidłowego przyrostu masy.2,3

6: Jak przerwać ssanie?

Jeżeli dziecko zbyt płytko chwyciło pierś, odczuwasz ból lub niemowlę gryzie albo ociera Twoją brodawkę, zatrzymaj karmienie i spróbuj ponownie. W razie potrzeby delikatnie wsuń czysty palec w kącik ust dziecka, aby przerwać ssanie.

Oznaki właściwego przystawienia

Podczas przystawiania dziecka do piersi za każdym razem sprawdź, czy:

  • dziecko dotyka bródką Twojej piersi i jest w stanie oddychać przez nos
  • buzia dziecka jest szeroko otwarta i znajduje się w niej duża część otoczki (nie tylko brodawka)
  • przystawienie nie jest dla Ciebie bolesne
  • rytm ssania dziecka jest najpierw szybki i krótki, a następnie powolny i głęboki2,3

Jeżeli masz płaskie lub wklęsłe brodawki, dziecko może mieć większe trudności z chwytaniem piersi − porady znajdziesz w naszym artykule na temat różnych rodzajów brodawek.

Pamiętaj: jeżeli karmienie piersią jest dla Ciebie bolesne, dziecko sprawia wrażenie głodnego lub nie przybiera na wadze, przyczyną może być niewłaściwe przystawienie. Jak najszybciej zasięgnij porady u konsultanta laktacyjnego lub specjalisty od karmienia piersią.

Źródła

1 Cadwell K. Latching‐on and suckling of the healthy term neonate: breastfeeding assessment. J Midwifery Womens Health. 2007;52(6):638-642.

2 Hoover K. Perinatal and intrapartum care. In: Wambach K, Riordan J, editors. Breastfeeding and human lactation. Burlington MA: Jones & Bartlett Learning; 2016. p.227-270.

3 UNICEF UK BFHI. Off to the best start [Internet]. 2015 [cited 2018 Feb].