Jakie są zalety karmienia piersią dla dziecka?

Mleko matki jest najlepszym pożywieniem dla dziecka, a różnorodność jego zalet sprawia, że niemowlę odnosi wiele istotnych korzyści z karmienia piersią

Breastfeeding benefits for baby with mum

Być może wiesz już, że Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca karmienie niemowląt piersią przez co najmniej sześć miesięcy. Jaka jest jednak tego przyczyna? Karmienie piersią jest jednym z najskuteczniejszych sposobów na zapewnienie zdrowia dziecka. Zwiększenie jego powszechności na skalę światową pozwoliłoby ocalić życie 820 000 dzieci rocznie1 – to bardzo przekonujący argument.

Zdrowotne korzyści z karmienia piersią

Mleko matki nie tylko odżywia, lecz także chroni dziecko. Jest ono pełne żywych składników, między innymi komórek macierzystych, białych krwinek i pożytecznych bakterii,2 a także innych elementów bioaktywnych, takich jak przeciwciała, enzymy czy hormony,3 które pomagają w zwalczaniu infekcji, zapobiegają chorobom oraz przyczyniają się do prawidłowego rozwoju.

Dzieci karmione wyłącznie piersią przez pierwszych sześć miesięcy życia są mniej narażone na biegunki, nieżyt żołądka, przeziębienia, grypę, zapalenie ucha i oskrzeli oraz drożdżycę.4 Ponadto w porównaniu do dzieci karmionych mieszanką mleczną ryzyko wystąpienia u nich zespołu nagłego zgonu niemowląt (śmierci łóżeczkowej) jest o połowę mniejsze.5

Oczywiście niemowlęta karmione mlekiem matki także chorują. Karmienie piersią chorego dziecka wiąże się jednak z dodatkowymi korzyściami: „Kiedy niemowlę lub matka chorują, liczba składników ochronnych w mleku wzrasta”6 − wyjaśnia prof. Peter Hartmann z Uniwersytetu Australii Zachodniej, cieszący się międzynarodowym uznaniem ekspert do spraw laktacji i karmienia piersią. „Karmione piersią dzieci często dochodzą do siebie szybciej niż te, którym podaje się mieszankę mleczną, ponieważ organizm matki wytwarza przeciwciała zwalczające konkretną infekcję”.

Nie chodzi jedynie o żywienie i zwiększoną odporność – karmienie piersią chorego dziecka ma także działanie uspokajające i kojące, którego znaczenia nie należy lekceważyć. Badania wykazały, że dzieci karmione piersią podczas szczepienia są spokojniejsze i mniej skłonne do płaczu.7

Zalety mleka matki dla wcześniaków

Podawanie mleka matki niemowlętom urodzonym przedwcześnie zapewnia im najlepszą ochronę przeciwko zagrażającym życiu zaburzeniom, takim jak sepsa, przewlekła choroba płuc lub martwicze zapalenie jelit.8 Wcześniaki karmione mlekiem matki mają także szansę na wcześniejsze wypisanie do domu.9

„Podawanie wcześniakowi mleka matki to najlepsze, co można dla niego zrobić” – podkreśla prof. Hartmann. „Liczy się każda kropla”. Dla pracowników służby zdrowia mleko matki stanowi wręcz nie tylko pożywienie, lecz także formę leczenia. Dowiedz się więcej na temat znaczenia mleka matki dla wcześniaków.

 

Jak karmienie piersią wpływa na sen niemowlęcia

Być może spotkałaś się z opinią, że dzieci karmione mieszanką mleczną śpią dłużej – jest to jednak mit. Badania wykazują, że dzieci budzą się w nocy niezależnie od sposobu karmienia.10 Niemowlęta karmione piersią są jednak w stanie szybciej zasnąć z powrotem. Oksytocyna wytwarzana w organizmie dziecka podczas ssania piersi wywołuje u niego uczucie senności. Inne hormony i nukleotydy zawarte w Twoim mleku pomagają natomiast rozwinąć u dziecka zdrowy rytm dobowy (cykl zasypiania i budzenia się).11

Karmienie piersią a rozwój mózgu niemowlaka

Pierwsze sześć miesięcy to bardzo intensywny okres dla szybko rosnącego mózgu niemowlęcia – w tym kluczowym okresie jego masa niemal się podwaja.12 Badanie przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych wykazało, że w mózgach kilkulatków, które były karmione wyłącznie piersią co najmniej przez trzy miesiące, znajduje się od 20% do 30% więcej substancji białej (tkanki łączącej poszczególne obszary mózgu, odpowiedzialnej za przesyłanie pomiędzy nimi sygnałów) w porównaniu do dzieci, którym nie podawano mleka matki.13

Znaczenie karmienia piersią dla rozwoju mózgu niemowląt potwierdzają badania z całego świata. Jedno z nich, przeprowadzone w Wielkiej Brytanii,14 wykazało, że 16-latki karmione piersią przez co najmniej sześć miesięcy w okresie niemowlęcym częściej osiągają dobre wyniki w szkole. Brazylijscy naukowcy ustalili natomiast, że 30-latkowie, którzy jako dzieci przyjmowali mleko matki przez co najmniej rok, często mogą pochwalić się wyższymi zarobkami.15

Nawet po uwzględnieniu czynników takich jak dochody lub wykształcenie matki, u niemowląt karmionych wyłącznie piersią zaobserwować można tendencje do wyższego IQ w porównaniu do dzieci karmionych mieszanką mleczną.16 „Istnieje kilka teorii na temat przyczyn tego zjawiska” – mówi prof. Hartmann. „Jedna z nich dotyczy obecnych w mleku kwasów tłuszczowych o długich łańcuchach, takich jak DHA, które pozytywnie wpływają na mózg i jego rozwój”.17

Najnowsze odkrycia sugerują, że karmienie dziecka piersią niesie ze sobą także korzyści behawioralne. Podczas badania obejmującego 10 000 małych uczestników wykazano, że dzieci karmione piersią dłużej niż przez cztery miesiące o 30% rzadziej przejawiały problemy behawioralne w wieku pięciu lat.18

Pozytywny wpływ karmienia piersią na całe życie Twojego dziecka

Korzyści z karmienia piersią dotyczą nie tylko pierwszych sześciu miesięcy życia niemowlęcia. Im dłużej dziecko otrzymuje mleko matki, tym więcej korzyści zyskuje – zwłaszcza pod względem zdrowia.

Każda sesja karmienia podnosi poziom oksytocyny – „hormonu miłości” – w Waszych organizmach, co wspomaga nawiązywanie więzi.19 Pomaga to zbudować podstawy pod przyszłe relacje, a nawet może wspomagać dziecko w późniejszym radzeniu sobie ze stresem.{20)

Badania wykazują też, że u dzieci karmionych piersią występuje zmniejszone ryzyko nowotworów takich jak białaczka lub chłoniak.21 Ponadto cieszą się one lepszym wzrokiem22 i prostszym zgryzem23 w porównaniu do dzieci karmionych mieszanką mleczną. Karmienie piersią obniża też zagrożenie otyłością lub wystąpieniem cukrzycy typu 1 lub 224,25 w okresie dorosłości.

Jeżeli więc zastanawiasz się, kiedy Twoje dziecko przestanie odczuwać zalety karmienia piersią, odpowiedź brzmi: nigdy. A im dłużej karmisz, tym bardziej korzysta na tym także Twoje zdrowie.

Aby dowiedzieć się więcej, już teraz przeczytaj naszego bezpłatnego e-booka Niezwykłe właściwości mleka matki.

Źródła

1 Victora CG et al. Breastfeeding in the 21st century: epidemiology, mechanisms, and lifelong effect. Lancet. 2016;387(10017):475-490.

2 Bode L et al. It’s alive: microbes and cells in human milk and their potential benefits to mother and infant. Adv Nutr. 2014;5(5):571-573.

3 Ballard O, Marrow AL. Human milk composition: nutrients and bioactive factors. Pediatr Clin North Am. 2013;60(1):49-74.

4 Ladomenou F et al. Protective effect of exclusive breastfeeding against infections during infancy: a prospective study. Arch Dis Child. 2010; 95(12):1004-1008.

5 Vennemann MM et al. Does breastfeeding reduce the risk of sudden infant death syndrome? Pediatrics. 2009;123(3):e406-410.

6 Hassiotou F et al. Maternal and infant infections stimulate a rapid leukocyte response in breastmilk. Clin Transl Immunology. 2013;2(4):e3.

7 Harrison D et al. Breastfeeding for procedural pain in infants beyond the neonatal period. Cochrane Database Syst Rev. 2016;10:CD011248.

8 Johnson TJ et al. Economic benefits and costs of human milk feedings: a strategy to reduce the risk of prematurity-related morbidities in very-low-birth-weight infants.  Adv Nutr. 2014;5(2):207-212.

9 Schanler RJ et al. Randomized trial of donor human milk versus preterm formula as substitutes for mothers' own milk in the feeding of extremely premature infants. Pediatrics. 2005;116(2):400-406.

10 Brown A, Harries V. Infant sleep and night feeding patterns during later infancy: association with breastfeeding frequency, daytime complementary food intake, and infant weight. Breastfeed Med. 2015;10(5):246-252.

11 Sánchez CL et al. The possible role of human milk nucleotides as sleep inducers. Nutr Neurosci. 2009;12(1):2-8.

12 Dekaban AS. Changes in brain weights during the span of human life: relation of brain weights to body heights and body weights. Ann Neurol. 1978 4(4):345-356.

13 Deoni SC et al. Breastfeeding and early white matter development: A cross-sectional study. Neuroimage. 2013;82:77-86.

14 Straub N et al. Economic impact of breast-feeding-associated improvements of childhood cognitive development, based on data from the ALSPAC. Br J Nutr. 2016:1-6.

15 Victora CG et al. Association between breastfeeding and intelligence, educational attainment, and income at 30 years of age: a prospective birth cohort study from Brazil. Lancet Glob Health. 2015; 3(4):e199-205.

16 Horta BL, Victora CG. Breastfeeding and adult intelligence – Authors’ reply. Lancet Glob Health. 2015;3(9):e522.

17 Belkind-Gerson J et al. Fatty acids and neurodevelopment. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2008;47 Suppl 1:7-9

18 Heikkilä K et al. Breast feeding and child behaviour in the Millennium Cohort Study. Arch Dis Child. 2011;96(7):635-642.

19 Tharner A et al. Breastfeeding and its relation to maternal sensitivity and infant attachment. J Dev Behav Pediatr. 2012;33(5):396-404.

20 Montgomery SM et al. Breast feeding and resilience against psychosocial stress. Arch Dis Child. 2006;91(12):990-994.

21 Bener A et al. Does prolonged breastfeeding reduce the risk for childhood leukemia and lymphomas? Minerva Pediatr. 2008;60(2):155-161.

22 Singhal A et al. Infant nutrition and stereoacuity at age 4-6 y. Am J Clin Nutr. 2007;85(1):152-159.

23 Peres KG et al. Effect of breastfeeding on malocclusions: a systematic review and meta-analysis. Acta Paediatr. 2015;104(467):54-61.

24 Horta BL et al. Long-term consequences of breastfeeding on cholesterol, obesity, systolic blood pressure and type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis. Acta Paediatr. 2015; 104(467):30-37

25 Lund-Blix NA et al. Infant feeding in relation to islet autoimmunity and type 1 diabetes in genetically susceptible children: the MIDIA Study. Diabetes Care. 2015;38(2):257-263.